• DOBRE PRAKTYKI

  • DOBRE PRAKTYKI

          • Muzyka w harmonii z ruchem

          • DOBRA PRAKTYKA

             

            „Muzyka w harmonii z ruchem”

             

             

             

             

             

             

             

            Częstochowa data

            Tytuł innowacji – Dobrej Praktyki:  „Muzyka w harmonii z ruchem”

             

            Rodzaj innowacji:   metodyczna

             

            Autor/autorzy:       Aleksandra Trąbska

             

            Termin realizacji dobrej praktyki:   rok szkolny 2025/2026

             

            Czas trwania: 01.09.2025r – 26.06.2026r.

             

            Uczniowie objęci dobrą praktyką:  Uczniowie klas IV - VII

             

            Szczegółowe założenia innowacji – dobrej praktyki

            Niniejsza „dobra praktyka” jest wyjściem naprzeciw wymogom edukacyjnym zawartym w aktualnej podstawie programowej dla drugiego etapu edukacyjnego oraz kierunkom polityki oświatowej na rok szkolny 2025/2026.

            W szkole edukacja muzyczna jest niezwykle ważnym elementem zintegrowanego procesu nauczania. W połączeniu z aktywnością ruchową tworzy u dziecka świat przeżyć, kształtuje wyobraźnię, rozwija kreatywność, wzmacnia pomysłowość, jak również uczy samodzielnego myślenia. Aktywność ruchowa działa  uspokajająco i pozwala redukować stres. Pobudza także obie półkule i wprowadza je w stan równowagi. Myśl o realizacji innowacji pedagogicznej w szkole powstała w wyniku obserwacji uczniów w trakcie zajęć muzycznych prowadzonych w ławkach. Prowadząc lekcje zauważyłam braki w pomysłowości i kreatywności  uczniów. Dzieciom dużą trudność sprawiają zadania dotyczące wyrażania siebie, swoich emocji i uczuć.  Pomysłowość i odwaga w wyrażaniu własnego Ja stanowią problem. Jednocześnie   jednak obserwowałam radość, jaką wnoszą zajęcia muzyczno – ruchowe, które prowadziłam z młodszymi dziećmi np. podczas zajęć świetlicowych.

            Za główny cel tej innowacji  przyjęłam pobudzanie u uczniów  myślenia, pomysłowości, kreatywności i wyobraźni poprzez próbę realizowania treści programowych z  muzyki z wykorzystaniem licznych metod aktywizujących ruchowo. Innowacja zakłada aktywizację  w obszarach: fizycznym (taniec, ruch do muzyki), muzycznym (śpiew, gra na instrumentach) oraz scenicznym ( obycie ze sceną, sprzętem nagłośnieniowym, występami publicznymi).

             

            Cel główny:

            Podjęcie działań łączących muzykę i ruch, które sprzyjają niwelowaniu napięć, są okazją do konstruktywnego wyrażania własnych przeżyć i emocji co zapewni dzieciom warunki do wszechstronnego rozwoju i  przyczyni się do podniesienia skuteczności kształcenia.

             

            Cele szczegółowe:

            • Aktywne słuchanie muzyki, poznanie dzieł muzyki klasycznej,
            • zapoznanie z budową i brzmieniem instrumentów,
            • stworzenie opowiadania muzycznego zainspirowanego życiem

                         wybranego twórcy/ utworem muzycznym.

            • stworzenie piosenki, opowiadania do wybranych

                         utworów muzycznych.

            • wymyślenie ruchów/gestów/tańca do wybranego utworu,
            • umiejętność zagrania prostego utworu na dzwonkach chromatycznych,
            • umiejętność tworzenia akompaniamentu na instrumentach perkusyjnych,
            • poprawa postawy ciała, koordynacji ruchowej,
            • redukcja stresu,
            • poprawa koncentracji,
            • kształtowanie prawidłowej wymowy i sprawności manualnej,
            • umiejętność kulturalnego odbioru muzyki,
            • odczuwanie szacunku do różnych dziedzin sztuki,
            • poprawa relacji interpersonalnych,
            • rozwijanie kreatywności i twórczego myślenia.

            Dzięki uczestnictwu w zajęciach uczeń:

            • rozwinie zainteresowania i zamiłowania muzyczne oraz wrażliwość,
            • wzbogaci i ukształtuje swoją osobowość,
            • rozwinie pomysłowość, kreatywność  i inwencję twórczą
            • podniesie poziom kultury muzycznej i ruchowej,
            • nauczy się wybierać wartościowe sposoby spędzania wolnego czasu,
            • podniesie poczucie własnej wartości poprzez odniesienie sukcesu.
            • rozwinie umiejętności współdziałania w grupie, przyporządkowania się regułom współodpowiedzialności,
            • zaznajomi się ze sceną i wystąpieniami publicznymi,
            • poprawi relacje z rówieśnikami ,
            • nauczy się  łagodzić kompleksy i nieśmiałość.

            dla szkoły:

            • wzbogacenie oferty edukacyjnej szkoły,
            • uatrakcyjnienie lekcji muzyki poprzez prowadzenie zajęć w przestrzennej sali muzycznej, wyposażonej we wszystkie niezbędne pomoce i narzędzia.
            • budowanie pozytywnego wizerunku szkoły wśród rodziców i uczniów
            •  

            Opis treści edukacyjnych organizacji przebiegu innowacji i metod:

             

            Metody

            • aktywizujące ( dziecko dzięki temu, że przezywa to, co robi lepiej rozumie i zapamiętuje nowo poznane treści),
            • praktyczne (dziecko w trakcie działania sprawdza wiadomości w praktyce),
            • problemowe (dziecko samo rozwiązuje problemy, odkrywa nowe umiejętności),
            • podające (dziecko przyswaja sobie widzę przekazaną przez nauczyciela).

             

            Dla potrzeb innowacji zostaną dostosowane niżej opisane metody pracy z dziećmi.

             

               1. Koncepcja Karla Orffa, to metoda, która składa się z dwóch elementów: słowa i dźwięku. Polega na rytmizowaniu imion, zabawek, roślin, itp. Natomiast dźwięk daje możliwość  zrytmizowanych tekstów używając własnego ciała, np.: klaskanie, tupanie, pstrykanie, a także wykorzystania instrumentów muzycznych - bębenki, tamburyny, marakasy, kastaniety, grzechotki z brzękadłami, et Szeroki wachlarz ćwiczeń i zabaw jest okazją do poszerzania umiejętności dzieci uzdolnionych oraz rozwijanie umiejętności muzycznych u dzieci „zaniedbanych”- jest to metoda dająca możliwości wyrównania strat muzycznych u takich dzieci.

               2. Metoda gimnastyki Twórczej Rudolfa Labana nazywana jest również metodą improwizacji ruchowej. Dzieciom należy wyjaśnić, co mają robić, natomiast „jak robić”, to będzie wynikało z inwencji twórczej ćwiczących, ich pomysłowości, fantazji, doświadczeń ruchowych. Dzieci poznają nowe sposoby wyrażania siebie i swoich odczuć poprzez ruch własnego ciała zgodnie z rytmem muzyki lub własnej wyobraźni. Na zajęciach następuje integracja grupy. Dzieci uczą się przestrzegać norm i zasad współżycia grupowego. Poznają też różne gatunki muzyki, wyrabiają w  sobie nawyk wsłuchiwania się w jej przesłanie, dostosowując się do poleceń osoby prowadzącej.

               3. Metoda Aktywnego Słuchania Muzyki Batii Strauss integruje różne formy aktywności: słuchanie muzyki, grę na instrumentach, taniec i śpiew z elementami pantomimy, dramy i różnych form plastycznych.

               4. Metoda Dobrego Startu Marty Bogdanowicz polega przede wszystkim na usprawnianiu funkcji wzrokowych, słuchowych i dotykowo  - ruchowych oraz na ich wzajemnej integracji. Zajęcia wprowadzające, na które składają się ćwiczenia orientacyjno - porządkowe (marsz przy muzyce, różne sposoby powitania, zabawy ruchowe, ćwiczenia orientacji w schemacie ciała itp.), nauka piosenki i zabawa „zagadki językowe” w celu rozwijania kompetencji językowych (wyjaśnienie trudnych słów, rozmowa na temat treści piosenki, dzielenie słów na sylaby, głoski i litery itp.); Później następują zajęcia właściwe, które dzielą się na: • Ćwiczenia ruchowe – zabawy ruchowe do treści piosenki; • Ćwiczenia ruchowo-słuchowe – angażują analizator kinestetyczny i słuchowy; dzieci mogą wystukiwać rytm słyszanej piosenki, rzucać do siebie woreczkami w sytuacji usłyszenia  wskazanego słowa w piosence itp.; można używać też innych pomocy np.: sznurki, szarfy, balony, kolorowe chusteczki, wstążki, gumy; • Ćwiczenia ruchowo-słuchowo-wzrokowe – polegają na odtwarzaniu ruchem wzorów graficznych (figur geometrycznych lub liter) w rytm jednocześnie śpiewanej piosenki; po demonstracji wzoru dziecko uczy się wielozmysłowo przez dotyk, słuch, wzrok i ruch, np. dotyka palcem po fakturze narysowanego wzoru, rysuje wzór palcem w powietrzu, rysuje go na tackach z kaszą itp.; Ćwiczenia usprawniają trzy analizatory – kinestetyczno-ruchowy, słuchowy i wzrokowy.

            Formy

            • zbiorowa, grupowa, indywidualna

             

            Treści edukacyjne

             

            • aktywne słuchanie muzyki

            Powtarzanie rytmów i gestów, ruchów podskok, galop, pląs.  Słuchanie różnorodnych typów muzyki.  Układanie tekstu, opowiadania do wysłuchanej melodii.  Rozpoznawanie dźwięków i melodii: głośny – cichy, wysoki – niski, wesoły – smutny. Rozwiązywanie zagadek muzycznych, zagadek dźwiękowych. • Określenie nastroju muzyki, jej tempa, natężenia. Wykorzystanie własnego ciała do tworzenia dźwięków (tupanie, klaskanie itp.). Określanie budowy wysłuchanych piosenek (ilość zwrotek, refren, powtórzenia). • Określanie ilości dźwięków następujących po sobie. • Rozpoznawanie piosenek po wysłuchaniu melodii.

            • Śpiew

            Zapoznanie dzieci z wybranymi piosenkami, nauka śpiewania piosenek. Zabawy interpretacyjne – naśladowanie odgłosów przyrody.  Ćwiczenia kształtujące prawidłową dykcję, wzmacniają aparat artykulacyjny.

            • Taniec, ruch do muzyki

            Zapoznanie z podstawowymi krokami wybranych tańców. Ilustracja ruchowa wysłuchanych utworów. Zabawy rytmiczno – ruchowe do utworów:

            • Gra na instrumentach – tworzenie akompaniamentu do wybranych przez dzieci utworów.

            Nauka gry na wybranych instrumentach perkusyjnych; muzykowanie na tle różnorodnych utworów muzycznych. Improwizacje gry według pomysłów dzieci.

            Tworzenie akompaniamentu do piosenek przy wykorzystaniu instrumentów w połączeniu z ruchem. Rozpoznawanie instrumentów muzycznych po ich brzmieniu. Próby wydobycia dźwięków z różnorodnych przedmiotów. Stworzenie „orkiestry instrumentalnej”.

            • Improwizacje wokalne, instrumentalne i ruchowe według pomysłów dzieci.
            • Emocje w muzyce

            Prace plastyczne na podstawie utworów muzyki klasycznej oraz innych stylów muzycznych.

            • Zajęcia relaksacyjne przy muzyce

            Zabawy odprężające, relaksujące przy muzyce.

            • Muzyka do nauki

             

            Ewaluacja

             

            Innowacja – dobra praktyka będzie podlegała ewaluacji bieżącej. Narzędziem ewaluacji stanie się przede wszystkim obserwacja zachowań uczniów, ich relacje, odczucia oraz ocena nabytych umiejętności  przez nauczyciela prowadzącego innowację. Miernikiem jakości innowacji będą też publiczne występy dzieci dla rodziców oraz zaproszonych gości, zajęcia koleżeńskie, a informacji o zaletach i wadach programu dostarczą same dzieci, które będą obserwowane w trakcie trwania zajęć i występów. W czasie trwania innowacji będzie prowadzona dokumentacja zawierająca m. in.: scenariusze, zdjęcia imprez, uroczystości, zajęć. Na koniec roku szkolnego 2024/2025 zostanie przeprowadzona ankieta ( rozmowy indywidualne i grupowe z uczniami) podsumowująca  wdrożoną innowację.