DOBRE PRAKTYKI

• • • W Magicznym świecie liter
    • Kim zostanę, gdy dorosnę
    • Praktyczna matematyka
    • Świat w zasięgu ręki
    • Optymalizacja procesów nauczania i uczenia się w oparciu wyniki badań z dziedziny neurobiologii
    • Ciekawski Czytelnik- rozbudzanie zainteresowań czytelniczych z wykorzystaniem metody bostońskiej
    • Podajmy sobie ręce w zabawie i piosence
    • Innowacyjny wesoły druk 3 D
    • Wiem, że potrafię- wykorzystanie koncepcji planu Daltońskiego w stymulowaniu samodzielności dzieci 5
    • Język hiszpański w praktyce- komunikacja bez barier
    • Muzyka w harmonii z ruchem
    • Młodzi aktywni
    • Warsztaty artystyczne
    • Świat bliżej nas- eko marsz dla naszej planety
    • Pokonać stres na egzaminie ósmoklasisty

• • • • Pokonać stres na egzaminie ósmoklasisty

      •  

        Zespół Szkolno-Przedszkolny nr 1 w Częstochowie

         

         

         

         

         POKONAĆ STRES

        NA EGZAMINIE ÓSMOKLASISTY

        - innowacja pedagogiczna, jako dobra praktyka.

         

         

         

         

         

         

         

        

         

         

         

         

         

         

         

         

        Częstochowa 29.08.2025 r.

        Tytuł innowacji: Pokonać stres na egzaminie ósmoklasisty.

         

        Rodzaj innowacji: organizacyjno-metodyczna

         

        Autor/autorzy: Magdalena Kłosowska - dyrektor, pedagog specjalny, Agata Filipiuk-Mojsa - pedagog

         

        Osoby współpracujące:

        wychowawcy klas VIII: Grażyna Wolas-Krajewska, Renata Wojtak, psycholog: Marcin Kryształ

         

        Termin realizacj: rok szkolny 2025/2026

         

        Czas trwania: 29.08.2025 r. - 13.05.2026 r.

         

        Uczniowie objęci innowacją: uczniowie z klas VIII.

         

        Szczegółowe założenia innowacji:

        Innowacja pedagogiczna „Pokonać stres na egzaminie ósmoklasisty” jest realizowana w szkole jako dobra praktyka wspierająca uczniów klas ósmych w przygotowaniu do egzaminu                                zewnętrznego. Została wdrożona jako odpowiedź na potrzeby uczniów związane z napięciem             egzaminacyjnym – na podstawie dotychczasowych doświadczeń oraz przeprowadzonych ewaluacji – i jest kontynuowana jako stały element działań profilaktycznych szkoły w zakresie wspierania                 dobrostanu psychicznego młodzieży.

        Jest realizowana corocznie w okresie od września do maja przez wychowawców klas ósmych, oraz szkolnych specjalistów. Jej kontynuacja jako dobrej praktyki szkolnej wynika z pozytywnych    opinii uczniów, nauczycieli oraz obserwowanego wzrostu poczucia bezpieczeństwa i przygotowania emocjonalnego młodzieży do egzaminu.

        Zajęcia prowadzone są w oparciu o doświadczenia z poprzednich lat oraz wnioski z ewaluacji                           wewnętrznej, co pozwala na systematyczne doskonalenie programu.

        Egzamin ósmoklasisty jest dla wielu uczniów pierwszą sytuacją formalnej oceny zewnętrznej, co wiąże się z podwyższonym poziomem lęku egzaminacyjnego. Badania wskazują, że wysoki poziom napięcia emocjonalnego może prowadzić do blokady poznawczej, obniżenia samooceny oraz zaniżenia realnych możliwości ucznia.

        Praktyka wykorzystuje elementy treningu poznawczo-behawioralnego, techniki relaksacyjne oraz                    trening uważności (mindfulness), których skuteczność w redukcji napięcia i poprawie  koncentracji               została potwierdzona w literaturze psychologicznej. Nauka identyfikowania i modyfikowania myśli katastroficznych sprzyja budowaniu realistycznego obrazu sytuacji egzaminacyjnej oraz wzmacnia poczucie sprawstwa.

        Wprowadzenie symulacji egzaminacyjnych oraz zapoznanie z procedurami organizacyjnymi zmniejsza niepewność poznawczą – jeden z głównych czynników lęku. Projekt pełni funkcję profilaktyki zdrowia psychicznego, wspierając uczniów w rozwijaniu odporności psychicznej i umiejętności                       radzenia sobie w sytuacjach wymagających.

         

        Cel główny:

        • wsparcie uczniów w rozwoju umiejętności radzenia sobie ze stresem i łagodzenia napięcia przed egzaminem,
        • zwiększenie efektywności pracy umysłowej i osiąganie wysokich wyników podczas egzaminu,
        • podnoszenie samooceny oraz poczucia własnej skuteczności.

        Cele szczegółowe:

        • poprawa samooceny i budowanie realistycznego obrazu własnych możliwości,
        • kształtowanie pozytywnego nastawienia do egzaminu jako wyzwania, a nie zagrożenia,
        • poznanie fizjologicznych i psychologicznych mechanizmów stresu (rola kortyzolu, reakcja „walcz lub uciekaj”),
        • nauka technik obniżania napięcia (oddechowych, relaksacyjnych, uważnościowych),
        • rozwijanie umiejętności planowania pracy i organizacji czasu,
        • przygotowanie uczniów do funkcjonowania w warunkach presji czasu,
        • kształtowanie świadomego dbania o dobrostan psychofizyczny przed egzaminem (sen, aktywność fizyczna, dieta),
        • rozwijanie kompetencji społecznych i komunikacyjnych.

         

        Przewidywane korzyści z kontynuowania innowacji:

        dla Uczniów:

        • poznanie technik radzenia sobie ze stresem egzaminacyjnym,
        • wzrost poczucia własnej wartości i sprawstwa,
        • zmniejszenie poziomu napięcia, frustracji i zachowań agresywnych,
        • zwiększenie koncentracji i efektywności uczenia się,
        • większa świadomość własnych emocji i sposobów ich regulacji.

        dla szkoły:

        • wzmocnienie pozytywnego wizerunku szkoły w środowisku lokalnym,
        • kształtowanie świadomych i odpornych emocjonalnie absolwentów,
        • rozwijanie kompetencji kluczowych (samoregulacja, współpraca, komunikacja),
        • promowanie profilaktyki zdrowia psychicznego w środowisku szkolnym.

         

        Opis treści edukacyjnych, organizacji przebiegu innowacji, formy i metody pracy:

        Dobra praktyka obejmuje cykl zajęć realizowanych w klasach ósmych przez wychowawców oraz specjalistów.

        Działania zaplanowane są w okresie od września do połowy maja. Obejmują one zarówno                  komponent psychoedukacyjny, jak i praktyczny trening umiejętności radzenia sobie ze stresem.

        Treści edukacyjne obejmują:

        • organizacja i przebieg egzaminu ósmoklasisty,
        • mechanizmy powstawania stresu,
        • wpływ stresu na funkcjonowanie organizmu i procesy poznawcze,
        • techniki relaksacyjne i oddechowe,
        • elementy treningu uważności (mindfulness),
        • strategie poznawczo-behawioralne (zmiana przekonań, pozytywne myślenie),
        • symulacje sytuacji egzaminacyjnych,
        • zasady higieny pracy umysłowej.

        Przebieg innowacji

        1. „Egzamin bez tajemnic – organizacja i procedury” (2 godz., dyrektor, wychowawca)

        • omówienie struktury egzaminu ósmoklasisty (części, czas trwania, organizacja dnia egzaminu),
        • zapoznanie z arkuszem egzaminacyjnym i rodzajami zadań,
        • instruktaż prawidłowego kodowania pracy i wypełniania karty odpowiedzi,
        • wyjaśnienie zasad dotyczących przyborów i zachowania na sali egzaminacyjnej,
        • omówienie najczęstszych błędów technicznych,
        • krótka symulacja czynności organizacyjnych,
        • czas na pytania i rozwianie wątpliwości.

        Celem jednostki jest zmniejszenie lęku wynikającego z nieznajomości procedur egzaminacyjnych, zwiększenie poczucia bezpieczeństwa uczniów oraz utrwalenie zasad organizacyjnych obowiązujących podczas egzaminu.

        2. „Strategie działania pod presją czasu” (próbny egzamin - wychowawca)

        • symulacja egzaminu w warunkach ograniczonego czasu,
        • analiza reakcji emocjonalnych po wykonaniu zadania,
        • omówienie zasad planowania pracy podczas egzaminu,
        • ćwiczenia z zakresu zarządzania czasem (np. podział czasu na zadania),
        • wskazówki dotyczące radzenia sobie z „blokadą” podczas rozwiązywania zadań.

        Celem jednostki jest przygotowanie uczniów do pracy w warunkach presji czasu oraz wypracowanie                     strategii organizacyjnych zwiększających efektywność działania podczas egzaminu.

        3. „Jak przygotować się do egzaminu – mój plan działania” – indywidualne konsultacje dla uczniów              z SPE (wg. potrzeb, pedagog specjalny).

        • opracowanie indywidualnego planu przygotowań do egzaminu,
        • omówienie zasad higieny pracy umysłowej (sen, aktywność fizyczna, dieta),
        • identyfikacja tzw. „czarnych scenariuszy” i praca nad ich racjonalizacją,
        • rozmowa i ćwiczenia wzmacniające poczucie bezpieczeństwa.

        Celem jednostki jest nauczenie uczniów świadomego planowania nauki, wzmacnianie odporności                    psychicznej oraz ograniczenie lęku poprzez racjonalne podejście do egzaminu.

        4. „Stres – wróg czy sprzymierzeniec?” (1 godz., psycholog)

        • burza mózgów: czym jest stres i kiedy go odczuwamy,
        • omówienie mechanizmu reakcji stresowej (rola kortyzolu i adrenaliny),
        • rozróżnienie eustresu i dystresu,
        • techniki szybkiego obniżania napięcia,
        • ćwiczenia relaksacyjne.

        Celem jednostki jest zrozumienie mechanizmów działania stresu, uświadomienie jego funkcji                mobilizującej oraz rozpoznanie własnych reakcji emocjonalnych i fizjologicznych oraz wyposażenie uczniów w konkretne, praktyczne narzędzia redukcji napięcia oraz zwiększenie ich poczucia kontroli nad reakcjami stresowymi.

        5. „Mindfulness – trening uważności” (1 godz., pedagog)

        • krótki test koncentracji uwagi,
        • ćwiczenia uważnego oddechu,
        • ćwiczenia skupienia na chwili obecnej,
        • rozmowa na temat wpływu uważności na redukcję napięcia i poprawę koncentracji,
        • wizualizacja pozytywnego przebiegu egzaminu.

        Celem jednostki jest rozwijanie umiejętności koncentracji, regulacji emocji oraz obniżania poziomu stresu poprzez trening uważności.

        6. „Moje zasoby – moje mocne strony” (indywidualne konsultacje ze specjalistami – wg potrzeb)

        • ćwiczenia identyfikujące mocne strony i dotychczasowe sukcesy,
        • analiza indywidualnych kompetencji i umiejętności,
        • technika „koło zasobów” – mapa osobistych atutów,
        • rozmowa na temat poczucia własnej skuteczności.

        Celem konsultacji jest wzmacnianie samooceny uczniów, budowanie realistycznej wiary we własne możliwości oraz rozwijanie poczucia sprawstwa przed egzaminem.

        Formy  pracy:

        • indywidualna
        • grupowa
        • praca w parach

        Metody pracy:

        • problemowe – burza mózgów, dyskusja kierowana
        • podające – pogadanka, opis, wyjaśnienie, film edukacyjny
        • operatywne – ćwiczenia praktyczne, symulacje sytuacji egzaminacyjnych
        • elementy treningu poznawczo-behawioralnego
        • trening uważności (mindfulness)
        • TIK

         

        Sposoby ewaluacji:

        Praktyka podlega corocznej ewaluacji wewnętrznej. Ewaluacja pozwoli określić stopień realizacji założonych celów oraz sformułować wnioski do dalszej pracy. Zostanie ona przeprowadzona po egzaminie, pod koniec maja, z wykorzystaniem następujących narzędzi:

        • obserwacji wychowawców i specjalistów dotyczących funkcjonowania emocjonalnego uczniów,
        • analizy frekwencji i zaangażowania uczniów w zajęcia,
        • rozmowy podsumowujące z uczniami podczas godziny wychowawczej (ocena przydatności                  zajęć, poziomu odczuwanego stresu, skuteczności poznanych technik).

        Wyniki zostaną opracowane w formie sprawozdania i przedstawione dyrektorowi szkoły.

        Na podstawie analizy danych praktyka w razie potrzeby zostanie zmodyfikowana i udoskonalona,                            co pozwoli utrzymać jej wysoką skuteczność oraz adekwatność do aktualnych potrzeb uczniów.